Šta je EN ISO 20345?
EN ISO 20345 je evropski i međunarodni standard koji definiše osnovne zahteve za zaštitnu obuću. Prema njemu zaštitna obuća ima zaštitnu kapu otpornu na udar od 200 J i pritisak od 15 kN. Oznake klasa pokazuju dodatna svojstva u odnosu na osnovnu zaštitu.
Poređenje klasa
| Klasa | Svojstva | Tipična primena |
|---|---|---|
| SB | samo osnovna zaštitna kapa | prostori niskog rizika |
| S1 | SB + zatvorena peta, antistatik, apsorpcija energije u peti | suvi zatvoreni prostori, magacin |
| S1P | S1 + đon otporan na probijanje | suva gradilišta sa rizikom od eksera |
| S2 | S1 + lice otporno na prodor i upijanje vode | vlažni unutrašnji i spoljni prostori |
| S3 | S2 + đon otporan na probijanje + krampon đon | gradilište, spoljni radovi, građevina |
| S5 | livena čizma + đon otporan na probijanje sa krampon profilom | mokri i blatnjavi tereni, betoniranje |
Napomena: u reviziji standarda iz 2022. godine pojedine definicije klasa su ažurirane; merodavni su godina standarda i oznake na etiketi proizvoda.
Koju klasu izabrati?
- Ako na gradilištu postoji rizik od eksera i oštrih predmeta, preporučuje se najmanje S1P, a za spoljne i vlažne uslove S3.
- Za betoniranje i stalni rad u vlazi koriste se čizme klase S5.
- Duboki modeli (cokule) sa osloncem za zglob smanjuju rizik od uganuća na neravnom terenu.
Kako odrediti broj?
Stopalo se meri od pete oslonjene o zid do vrha najdužeg prsta. Približan odnos između evropskog (EU) broja i dužine stopala dobija se kada se od dve trećine EU broja oduzme 1,5 cm (npr. EU 42 ≈ 26,5 cm). Kalupi se razlikuju po proizvođačima, pa se za debele radne čarape može ostaviti pola broja.
Šta znače dodatne oznake?
| Oznaka | Značenje |
|---|---|
| SRC (staro) / SR (2022) | ispitana otpornost đona na klizanje |
| HRO | đon otporan na kontaktnu toplotu do 300 °C |
| CI / HI | izolacija đona od hladnoće / toplote |
| WR | cela obuća otporna na vodu |
| M | zaštita metatarzalnog dela stopala |
| ESD | kontrolisana provodljivost protiv elektrostatičkog pražnjenja |
Materijali kape i đona
Zaštitna kapa može biti čelična, aluminijumska ili kompozitna. Čelična kapa je ekonomična i izdržljiva; kompozitna je lakša, ne reaguje na detektore metala i slabije provodi hladnoću. Uložak protiv probijanja takođe može biti čelični ili tekstilni (kompozitni); tekstilni je savitljiviji i pokriva ceo đon.
Održavanje i vek trajanja
- Kožno lice redovno čistite i negujte odgovarajućim sredstvom; ne sušite obuću na radijatoru.
- Ako je profil đona istrošen ili je kapa ulubljena, obuću treba zameniti.
- Zaštitna obuća izložena jakom udaru može izgubiti zaštitna svojstva čak i kada spolja izgleda neoštećeno.
